Άρθρο στη εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς για το Γεράσιμο Σκλάβο
Τραγικός ήρωας της ελληνικής γλυπτικής
Για το ριζοσπαστικό έργο του Γεράσιμου Σκλάβου. Του Κώστα Σταυρόπουλου
Μπορεί να είναι κανείς μοντέρνος και
κλασικός; Το ερώτημα έθεσε ευθέως ο Ελληνογάλλος τεχνοκριτικός,
αισθητικός και ιστορικός τέχνης Κριστιάν Ζερβός, στην προσπάθειά του να
προσδιορίσει, ν’ αναλύσει και να συνθέσει το έργο του γλύπτη Γεράσιμου
Σκλάβου.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας εικαστικός καλλιτέχνης, γλύπτης όπως ο Σκλάβος, αξιοποίησε γόνιμα το μείγμα των δύο διαφορετικών ειδών γραφής του αυτονομημένου εικαστικού λόγου των μορφών.
Πάντως δεν έχω την πρόθεση, ως τεχνοκριτικός, ν’ αναλύσω θεωρητικά με το σημερινό μου κείμενο το έργο του Γεράσιμου Σκλάβου στο σύνολό του στον αναγνώστη γνώμης της εφημερίδας Δρόμος της Αριστεράς. Στην εν λόγω εφημερίδα λειτουργώ περισσότερο ως δημοσιογράφος και λιγότερο ως τεχνοκριτικός κι αισθητικός της τέχνης του εικαστικού χώρου.
Άλλο ερώτημα που προκύπτει από τον αναγνώστη, είναι πώς ο Σκλάβος, που έχει σπουδάσει στην ΑΣΚΤ Αθήνας με δάσκαλο τον Μιχάλη Τόμπρο και στο Παρίσι με τριετή κρατική υποτροφία κοντά στο δάσκαλο της γλυπτικής τον Οσίπ Ζάτκιν κι έχει εγκαταστήσει γλυπτικές συνθέσεις του σε πολλές χώρες του δυτικού κόσμου, εγώ τον καταχωρώ στην αθέατη πλευρά της Ιστορίας.
Ευτυχώς που υπερβαίνω πολλές φορές τον εαυτό μου κι εκτιμώ για διαφορετικούς λόγους εξωθεσμικά το βίο ενός καλλιτέχνη. Στον Σκλάβο αναφέρομαι με στόχο ν’ αποκαλύψω στον αναγνώστη ότι έδρασε στην πιο πικρή μοναξιά και την ενεργό ποιητική σιωπή, ανυποχώρητος ενάντια σ’ όποια μορφή κοινωνικής εξουσίας.
Ο Σκλάβος γεννήθηκε το 1927 στα Ντοματάτα της Κεφαλονιάς και πέθανε το 1967, σε ηλικία 40 ετών, σε προάστιο του Παρισιού, όπου είχε το εργαστήριό του. Εκεί, σ’ αυτό το εργαστήριο, τον καταπλάκωσε -ηθελημένα ή αθέλητα- ένα βαρύ και ψηλό άγαλμά του: Η φίλη που δεν έμεινε. Έκοψε σ’ όλους μας την ανάσα, αυτή η νεοαισχυλική τραγική είδηση και βουβαθήκαμε για πολύ καιρό από το απίστευτο του ατυχήματος.
Τρεις κορυφαίοι Κεφαλονίτες σε μια οικουμενική συσκευασία, Κριστιάν Ζερβός, Γεράσιμος Σκλάβος και Γεράσιμος Στέρης, σημάδεψαν την εικαστική ταυτότητα του 20ού αιώνα.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν ένας εικαστικός καλλιτέχνης, γλύπτης όπως ο Σκλάβος, αξιοποίησε γόνιμα το μείγμα των δύο διαφορετικών ειδών γραφής του αυτονομημένου εικαστικού λόγου των μορφών.
Πάντως δεν έχω την πρόθεση, ως τεχνοκριτικός, ν’ αναλύσω θεωρητικά με το σημερινό μου κείμενο το έργο του Γεράσιμου Σκλάβου στο σύνολό του στον αναγνώστη γνώμης της εφημερίδας Δρόμος της Αριστεράς. Στην εν λόγω εφημερίδα λειτουργώ περισσότερο ως δημοσιογράφος και λιγότερο ως τεχνοκριτικός κι αισθητικός της τέχνης του εικαστικού χώρου.
Άλλο ερώτημα που προκύπτει από τον αναγνώστη, είναι πώς ο Σκλάβος, που έχει σπουδάσει στην ΑΣΚΤ Αθήνας με δάσκαλο τον Μιχάλη Τόμπρο και στο Παρίσι με τριετή κρατική υποτροφία κοντά στο δάσκαλο της γλυπτικής τον Οσίπ Ζάτκιν κι έχει εγκαταστήσει γλυπτικές συνθέσεις του σε πολλές χώρες του δυτικού κόσμου, εγώ τον καταχωρώ στην αθέατη πλευρά της Ιστορίας.
Ευτυχώς που υπερβαίνω πολλές φορές τον εαυτό μου κι εκτιμώ για διαφορετικούς λόγους εξωθεσμικά το βίο ενός καλλιτέχνη. Στον Σκλάβο αναφέρομαι με στόχο ν’ αποκαλύψω στον αναγνώστη ότι έδρασε στην πιο πικρή μοναξιά και την ενεργό ποιητική σιωπή, ανυποχώρητος ενάντια σ’ όποια μορφή κοινωνικής εξουσίας.
Ο Σκλάβος γεννήθηκε το 1927 στα Ντοματάτα της Κεφαλονιάς και πέθανε το 1967, σε ηλικία 40 ετών, σε προάστιο του Παρισιού, όπου είχε το εργαστήριό του. Εκεί, σ’ αυτό το εργαστήριο, τον καταπλάκωσε -ηθελημένα ή αθέλητα- ένα βαρύ και ψηλό άγαλμά του: Η φίλη που δεν έμεινε. Έκοψε σ’ όλους μας την ανάσα, αυτή η νεοαισχυλική τραγική είδηση και βουβαθήκαμε για πολύ καιρό από το απίστευτο του ατυχήματος.
Τρεις κορυφαίοι Κεφαλονίτες σε μια οικουμενική συσκευασία, Κριστιάν Ζερβός, Γεράσιμος Σκλάβος και Γεράσιμος Στέρης, σημάδεψαν την εικαστική ταυτότητα του 20ού αιώνα.